Xác Định Tính Khả Thi Về Mặt Kinh Tế Của Hệ Thống Nuôi Ghép (Tôm Sú Và Cá Đối)

Tóm tắt

Thực vật thủy sinh và các loài thương mại như cá thỏ, cá đối, cá trắm cỏ và nghêu là những ứng cử viên tiềm năng cho mô hình nuôi ghép. Cá đối là loài ăn lọc, thường bơi thành đàn gần mặt nước, ăn cặn trên mặt nước, phát triển mạnh ở cả nước ngọt và nước mặn. Thí nghiệm này được thực hiện từ ngày 24/5/2009 đến ngày 18/10/2009 trong ao nuôi tôm. Mật độ thả P. monodon là 5 con/m² trong ao nuôi đơn và nuôi ghép, ngoài ra cá đối được thả trong 2 bể nuôi ghép 0,33 con/m². Không có sự khác biệt đáng kể về độ pH, nồng độ oxy hòa tan và chất dinh dưỡng giữa ao đơn và ao ghép. Mục đích của nghiên cứu này là đánh giá khả thi và lợi nhuận của việc nuôi ghép tôm sú và cá đối. Nuôi ghép tôm sú và cá đối là phương pháp hiệu quả. Tốc độ tăng trưởng của tôm trong ao nuôi ghép cao hơn tốc độ tăng trưởng của tôm trong ao nuôi đơn canh.

Giới thiệu

Nuôi trồng thủy sản là ngành phát triển nhanh chóng với vai trò quan trọng trong cung cấp nguồn thực phẩm cho thế giới khoảng 106 triệu tấn cá thực phẩm trong năm 2004. Trong tổng số này, nuôi trồng thủy sản chiếm 43%. Nhu cầu thủy sản trên thị trường quốc tế tăng trưởng liên tục và có tiềm năng phát triển lớn trong tương lai. Ở Ấn Độ, nghề nuôi tôm thương mại chỉ bắt đầu từ giữa thập niên 1980, khởi đầu tương đối muộn so với các nước châu Á khác. Nuôi tôm trong ao là một trong những nguồn sinh kế chính của người nuôi cá trong khi bệnh tôm là vấn đề nghiêm trọng nhất mà người nuôi tôm phải đối mặt. Do đó, việc sử dụng nguồn thức ăn và không gian sẵn có trong nuôi ghép sẽ hiệu quả hơn so với nuôi đơn canh. Trong một số trường hợp, một loài tăng cường nguồn thức ăn sẵn có cho các loài khác và do đó làm tăng tổng sản lượng cá trên một đơn vị diện tích. Do các ao nuôi ghép rất phức tạp và chưa được hiểu rõ đầy đủ nên chúng tôi đã nghiên cứu tính khả thi về mặt kinh tế của việc kết hợp P. monodon với M. tade.

Chuẩn bị nghiên cứu

Các thí nghiệm được thực hiện trong các ao nuôi tôm nằm ở vĩ độ Bắc 22° 44′ và 22° 41′ và kinh độ Đông 71° 00′ và 70° 52′ làng Patelwadi thuộc vùng Diu, Saurashtra. Thí nghiệm được tiến hành từ ngày 24/5/2009 đến ngày 18/10/2009 tại ao số 1 và ao số 2 diện tích 0,8 ha WSA (diện tích rải nước) và một ao làm hồ chứa. Nước được bơm bằng động cơ 10 HP. Việc chuẩn bị ao nuôi, bón phân, thức ăn bổ sung được áp dụng theo đúng tiêu chuẩn. Hạt giống P. monodon được mua từ trại giống thương mại trong khi M. tade được thu thập từ bờ biển có trọng lượng 3,78 ± 12,58 g. M. tade được thu thập và cho thích nghi trong bể xi măng trong thời gian 10 ngày và được cho ăn bằng cám gạo, bánh dầu lạc và bột hỗn hợp bột cá (1:0,2:0,5). M. tade được thả với số lượng 2653 con/ 0,8 ha ao nuôi vào ngày 07 tháng 5 năm 2009 mà không cần cho ăn, trung bình trọng lượng 6,16 ± 0,49 g; trong khi P. monodon được thả với mật độ 40000 con/ ha so với trọng lượng ban đầu là 0,05 ± 0,0 g trong các ao nuôi đơn cũng như nuôi ghép. P. monodon được cho ăn bằng thức ăn viên theo kỹ thuật tiêu chuẩn.

Tôm giống P. monodon (PL 15) được thu mua từ trại giống thương mại và vận chuyển trong túi polythene oxy hóa (1500 con/ túi) có trọng lượng ban đầu là 0,005 ± 0,0g. Chúng được thích nghi trong bể FRP dung tích 1000 lít sau 1 đến 2 giờ, sau đó được thả vào các ao nuôi đơn và nuôi ghép bằng ống mềm có đường kính 2 inch. Tôm được cho ăn bằng thức ăn ban đầu thương mại 2 lần/ ngày trong khi cá M. tade không được cho ăn. Trọng lượng tôm được đo hai tuần một lần bằng cân điện tử Shimazu (model AEL200). Tăng trưởng trung bình hàng ngày (ADG) và sinh khối được tính toán theo Chanratchakool và cộng sự trong khi đánh giá tăng trưởng của M. tade là mỗi tháng một lần. Các thông số chất lượng nước như nhiệt độ (°C), độ pH và oxy hòa tan (mg/l) được đo theo Trivedy và Goel trong khi độ mặn (‰) theo Katznelson. Ước tính nitơ nitrat (NO₃ -N) ((mg/l) và tổng photphat (PO₄) ((mg/l) lần lượt theo Trivedy và Goel và Gupta. Amoniac được xác định theo mô tả của Allan và cộng sự.

Kết quả và thảo luận

Tôm, cua, cá măng và cá đối thường được nuôi ghép cùng nhau. Ấn Độ đã thử nghiệm nuôi cá măng biển và cá đối trong ao nước mặn. Nuôi ghép C. chanos, Valamugil seheli (cá đối), Liza macrolepis và tôm thẻ chân trắng P. indicus cho năng suất 1364 – 1864 kg/ha. Nuôi ghép V. seheli và Chanos cho năng suất 1422-1600 kg/ha. Tại Tuticorin (bờ biển phía đông nam Ấn Độ), sản lượng ước tính đạt 499-739 kg/ha/giờ khi nuôi ghép cá măng, cá đối và tôm.

Chất lượng nước tốt là điều cần thiết cho sự phát triển của tôm và cá. Các thông số chất lượng nước trong nghiên cứu này nằm trong phạm vi chấp nhận được cho nuôi tôm. Nhiệt độ nước dao động từ 29,2 ± 1,55°C. Mức nhiệt độ này phù hợp cho sự phát triển của tôm sú. Độ mặn được duy trì ở mức 24-31%. Độ mặn khuyến nghị 18-25% là lý tưởng cho tôm phát triển. Độ pH dao động từ 8,3 đến 8,4. Mức độ pH này phù hợp cho sự phát triển tối ưu của tôm. Ramakrishna Reddy được khuyến nghị độ pH từ 7,5 đến 8,5 cho nuôi cấy P. monodon. Lượng oxy hòa tan trong ao nuôi dao động từ 4,7 đến 5,01 mg/l. Amoniac, nitrat và phốt phát được ghi nhận ở mức tối ưu trong nghiên cứu này (Bảng 1).

Hình 1: Thông số chất lượng nước trung bình trong ao nuôi đơn (P1) và nuôi ghép (P2)

Bảng 1: Thông số chất lượng nước trung bình trong ao nuôi đơn (P1) và nuôi ghép (P2)

Thức ăn là một trong những yếu tố đầu vào quan trọng ảnh hưởng đến lợi nhuận trong nuôi tôm. Việc quản lý thức ăn mang tính chủ quan cao vì không thể quan sát trực tiếp mức tiêu thụ thức ăn. Trong nghiên cứu này, thức ăn CP được sử dụng cho cả ao nuôi đa canh và ao nuôi đơn canh. Tỷ lệ chuyển đổi thức ăn tối đa được ghi nhận (1,6) trong ao nuôi ghép (P2) và tối thiểu (1,2) được ghi nhận trong ao nuôi đơn (P1). Việc lấy mẫu định kỳ là rất quan trọng để theo dõi sự phát triển của tôm giúp ước tính tổng sinh khối và quản lý thức ăn hiệu quả. Trong nghiên cứu này, việc lấy mẫu được thực hiện từ DOC thứ 40 trở đi (2 tuần/lần). Tỷ lệ sống cao hơn (82,6%) được ghi nhận ở ao nuôi đơn và tỷ lệ sống thấp hơn (P. monodon 72% và M. tade 78,4%) ở ao nuôi ghép. Trong nghiên cứu này, 40000 con P. monodon được thả vào mỗi ao. Nhưng trong ao P2 cùng với P. monodon cũng thả 2653 con cá đối. Tăng trưởng tối đa đạt được ở ao P2 (38,27grms), tiếp theo là ao P2 (38,27grms) và tiếp theo là tôm ao 422,4kg cá đối cũng được thu hoạch ở kích cỡ 203,24grms. Như vậy việc sản xuất đã làm tăng lợi nhuận ở ao P2, đồng thời làm sạch đáy ao, giảm tải hữu cơ cho ao. Vì vậy, nghiên cứu này cho thấy rằng nuôi ghép thì tốt hơn là nuôi đơn canh. Điều này là do quản lý tốt hơn chất lượng nước và thức ăn.

Bảng 2: Tính kinh tế của ao nuôi đơn canh và nuôi đa canh