3. Kết quả

3.1. Hiệu suất tăng trưởng và thể lực cá thể

Sau 35 ngày nuôi ở nhiệt độ 28 °C, cá được cho ăn khẩu phần bổ sung 2% Spirulina (SP), 1% hạt thì là đen (BC), 1% SP và 0,75% BC đều có khối lượng cơ thể cuối kỳ (FBW), tăng khối lượng (WG) và tốc độ tăng trưởng đặc hiệu (SGR) cao hơn đáng kể so với nhóm đối chứng (P < 0,05). Tỷ lệ chuyển đổi thức ăn (FCR) ở nhóm đối chứng cao hơn đáng kể so với các nhóm được bổ sung (P < 0,05), trong đó nhóm bổ sung 2% SP có FCR thấp nhất. Các chỉ số thể chất, đặc biệt là chỉ số nội tạng (VSI) và chỉ số gan (HSI), ở các nhóm bổ sung 2% SP và 0,75% BC cao hơn đáng kể so với nhóm đối chứng (P < 0,05). Trong đó, nhóm bổ sung 0,75% BC có giá trị HSI cao nhất (Bảng 2). Sau 15 ngày tiếp xúc với nhiệt độ cao (34 °C), cá được cho ăn các khẩu phần bổ sung 2% SP, 1% SP, 0,75% BC và 1% BC đều có khối lượng cơ thể cuối kỳ, mức tăng khối lượng và tỷ lệ tăng khối lượng cao hơn đáng kể so với nhóm đối chứng (P < 0,05). Tốc độ tăng trưởng đặc hiệu (SGR) ở hai nhóm bổ sung 0,75% BC và 1% BC tương đương nhau, đồng thời cao hơn đáng kể so với nhóm bổ sung 1% SP; trong khi đó, nhóm bổ sung 2% SP đạt SGR cao nhất. Đối với các chỉ số thể chất, VSI và HSI ở nhóm bổ sung 0,75% BC cao hơn đáng kể so với nhóm đối chứng (P < 0,05), trong khi nhóm bổ sung 2% SP có chỉ số tuyến sinh dục (GSI) cao nhất. Nhìn chung, việc bổ sung SP và BC vào khẩu phần ăn giúp cải thiện đáng kể hiệu suất tăng trưởng và khả năng sử dụng thức ăn của cá so với nhóm đối chứng, cả trong điều kiện nhiệt độ thông thường (28 °C) và khi tiếp xúc với nhiệt độ cao (34 °C) (P < 0,05).

Bảng 2. Các chỉ số tăng trưởng của cá rô phi trong giai đoạn thí nghiệm với các chế độ bổ sung thức ăn khác nhau (Trung bình ± Độ lệch chuẩn) a .

Thông số
Tiếp xúc với nhiệt độ
Nghiệm thức
Đối chứng SP 1% SP 2% BC 0,75% BC 1%
Trọng lượng cơ thể ban đầu (g) 57,34 ± 10,38 a 58,46 ± 6,62 a 57,57 ± 7,74 a 60,88 ± 9,32 a 59,88 ± 7,45 a
Trọng lượng cơ thể cuối cùng (g) 28 °C 74,44 ± 5,98 a 83,63 ± 5,06 b 91,72 ± 8,16 c 82,90 ± 9,84 b 90,30 ± 7,35 bc
34 °C 89,21 ± 13,90 a 96,40 ± 9,77 ab 97,74 ± 7,88 b 97,38 ± 7,16 b 95,58 ± 5,99 b
Tăng trọng (g) 28 °C 19,85 ± 2,40 a 25,22 ± 3,08 ab 34,15 ± 8,43 c 22,02 ± 2,64 a 30,41 ± 9,76 b
34 °C 34,61 ± 6,55 a 37,94 ± 8,27 b 40,17 ± 8,5 bc 36,51 ± 9,96 ab 35,71 ± 6,96 b
% Tăng trọng (g) 28 °C 36,84 ± 6,64 a 43,96 ± 8,89 bc 61,77 ± 5,42 c 36,87 ± 6,90 a 52,56 ± 13,54 b
34 °C 63,27 ± 12,33 a 65,85 ± 15,32 ab 73,67 ± 13,76 b 62,61 ± 14,87 a 61,00 ± 12,43 a
SGR (%/ngày) 28 °C 0,54 ± 0,08 a 0,63 ± 0,11 ab 0,88 ± 0,13 c 0,54 ± 0,09 a 0,72 ± 0,12 b
34 °C 0,54 ± 0,12 a 0,55 ± 0,12 a 0,58 ± 0,11 ab 0,63 ± 0,10 b 0,63 ± 0,10 b
FCR 28 °C 0,64 ± 0,07 a 0,50 ± 0,06 bc 0,41 ± 0,18 a 0,57 ± 0,07 cd 0,45 ± 0,17 b
34 °C 0,62 ± 0,12 b 0,64 ± 0,13 b 0,58 ± 0,10 a 0,56 ± 0,10 a 0,57 ± 0,08 ab
VSI 28 °C 3,14 ± 0,60 a 3,43 ± 0,56 a 3,76 ± 0,92 a 3,64 ± 0,60 a 3,74 ± 0,93 a
34 °C 2,89 ± 2,06 a 2,82 ± 0,79 a 3,12 ± 0,54 b 3,33 ± 0,57 c 3,29 ± 0,59 c
HSI 28 °C 1,22 ± 0,19 a 1,17 ± 0,53 a 1,39 ± 0,50 a 2,15 ± 0,74 b 1,50 ± 0,34 a
34 °C 0,76 ± 0,39 a 0,88 ± 0,29 a 0,79 ± 0,36 a 1,05 ± 0,29 b 0,78 ± 0,26 a
GSI 28 °C 1,30 ± 0,10 b 1,30 ± 0,10 b 1,30 ± 0,20 c 1,80 ± 0,30 c 2,10 ± 0,20 c
34 °C 0,30 ± 0,10 a 1,20 ± 0,30 b 1,30 ± 0,20 b 0,50 ± 0,30 a 0,50 ± 0,20 a

a Các giá trị có chỉ số trên khác nhau trong cùng một hàng là khác biệt đáng kể (p ≤ 0,05).

3.2. Thay đổi các thông số sinh hóa huyết thanh

Ở nhiệt độ 28 °C, cá được cho ăn khẩu phần bổ sung 1% SP có hàm lượng triglyceride thấp hơn đáng kể so với các nhóm còn lại (P < 0,05). Tuy nhiên, sau 15 ngày tiếp xúc với nhiệt độ cao (34 °C), không ghi nhận sự khác biệt có ý nghĩa thống kê về hàm lượng triglyceride giữa các nhóm khẩu phần, mặc dù nhóm bổ sung 0,75% BC có xu hướng đạt giá trị cao hơn. Nhìn chung, hàm lượng triglyceride giảm ở tất cả các nhóm sau khi tiếp xúc với nhiệt độ cao so với các nhóm được nuôi ở 28 °C với cùng khẩu phần ăn (Hình 2A). Trong điều kiện không bị stress nhiệt (28 °C), hàm lượng urê ở các nhóm đối chứng, bổ sung 1% SP và 2% SP thấp hơn đáng kể so với hai nhóm bổ sung 0,75% BC và 1% BC (P < 0,05). Tuy nhiên, sau 15 ngày tiếp xúc với nhiệt độ cao (34 °C), hàm lượng urê giảm mạnh ở tất cả các nhóm so với các nhóm được nuôi ở 28 °C với cùng khẩu phần thí nghiệm (Hình 2B). Đối với enzyme transaminase glutamic-pyruvic huyết thanh (SGPT), không ghi nhận ảnh hưởng đáng kể của khẩu phần ăn ở cá được nuôi trong điều kiện nhiệt độ 28 °C. Tuy nhiên, vào cuối giai đoạn tiếp xúc với nhiệt độ cao, hàm lượng SGPT ở các nhóm bổ sung 1% SP, 2% SP và 0,75% BC thấp hơn đáng kể (P < 0,05) (Hình 2C). Hàm lượng protein tổng số (TP) ở các nhóm bổ sung 1% SP và đối chứng thấp hơn đáng kể, trong khi các nhóm bổ sung 2% SP, 0,75% BC và 1% BC có giá trị cao hơn đáng kể (P < 0,05). Sau 15 ngày tiếp xúc với nhiệt độ cao, hàm lượng TP tăng đáng kể ở tất cả các nhóm bổ sung SP và BC so với nhóm đối chứng (Hình 2D). Nhìn chung, hàm lượng triglyceride, urê, SGPT và protein tổng số có sự biến động đáng kể (P < 0,05), đồng thời chịu ảnh hưởng rõ rệt của thời gian gây stress và nhiệt độ tiếp xúc (Bảng 3).

thong so sinh hoa
Hình 2. Các thông số sinh hóa huyết thanh ở cá rô phi Oreochromis niloticus được cho ăn các khẩu phần ăn thử nghiệm trong 35 ngày ở 28 °C (Không căng thẳng) và sau 15 ngày tiếp xúc với nhiệt độ cực cao ở 34 °C (Bị căng thẳng). A. Triglyceride (mg/dL); B. Urê (mg/dL); C. SGPT (U/L); D. Tổng protein (g/L). Các giá trị được trình bày dưới dạng ba lần lặp lại (trung bình ± độ lệch chuẩn, n = 6). Vào mỗi ngày lấy mẫu, các cột có kèm theo các chữ cái khác nhau cho thấy sự khác biệt có ý nghĩa thống kê giữa các khẩu phần ăn thử nghiệm (P < 0,05).

Bảng 3. Kết quả kiểm định MANOVA hai chiều của các thông số đo được ở cá rô phi được nuôi trong các điều kiện nhiệt độ và khẩu phần ăn khác nhau. Giá trị xác suất (p) < 0,05 được coi là có ý nghĩa thống kê.

Các thông số đo được Nhiệt độ Khẩu phần ăn Nhiệt độ∗Khẩu phần ăn
DF DF (Lỗi) Thống kê F giá trị p Π 2 (Một phần) DF DF (Lỗi) Thống kê F giá trị p Π 2 (Một phần) DF DF (Lỗi) Thống kê F giá trị p Π 2 (Một phần)
Các thông số huyết học WBC 1 50 1365,527 0,000 0.965 4 50 232,651 0,000 0.949 4 50 270.881 0,000 0.956
RBC 1 50 2,866 0,097 0,054 4 50 0.719 0.583 0,054 4 50 2.319 0,070 0.157
HGB 1 50 2.421 0.126 0,046 4 50 1.790 0.146 0,125 4 50 9.228 0,000 0,425
HCT 1 50 7.994 0,007 0.138 4 50 5.320 0,001 0,299 4 50 4,435 0,004 0.262
MCV 1 50 3.230 0,078 0,061 4 50 1,997 0.109 0.138 4 50 2.441 0,059 0.163
MCH 1 50 1,738 0.193 0,034 4 50 2,869 0,032 0.187 4 50 4.141 0,006 0.249
MCHC 1 50 73,848 0,000 0.596 4 50 50,594 0,000 0.802 4 50 44.540 0,000 0.781
RDWC 1 50 23.906 0,000 0.323 4 50 41,496 0,000 0.769 4 50 62.300 0,000 0.833
RDWS 1 50 78,965 0,000 0.612 4 50 46,722 0,000 0.789 4 50 12.155 0,000 0,493
PLT 1 50 0.111 0.741 0,002 4 50 6.741 0,000 0,350 4 50 16.322 0,000 0.566
Đường kính noãn bào Chất nhiễm sắc nhân 1 50 10.960 0,002 0,180 4 50 10.876 0,000 0.465 4 50 21.866 0,000 0.636
Giai đoạn quanh nhân 1 50 24.521 0,000 0.329 4 50 4.417 0,004 0.261 4 50 18.092 0,000 0.591
Giai đoạn non tháng 1 50 4.555 0,038 0,083 4 50 51.039 0,000 0.803 4 50 25.556 0,000 0.672
giai đoạn trưởng thành 1 50 36.887 0,000 0,425 4 50 9.107 0,000 0.421 4 50 55,822 0,000 0.817
chất chuyển hóa trong huyết thanh TP 1 50 150,128 0,000 0,750 4 50 25.019 0,000 0.667 4 50 8,756 0,000 0.412
Triglyceride 1 50 460.121 0,000 0.902 4 50 7.879 0,000 0.387 4 50 1,642 0.178 0.116
Urê 1 50 3058,672 0,000 0.984 4 50 15.211 0,000 0.549 4 50 3,977 0,007 0.241
SGPT 1 50 127,391 0,000 0.718 4 50 145.202 0,000 0.921 4 50 84.085 0,000 0.871
Tần suất trưởng thành của noãn bào giai đoạn trưởng thành 1 50 0.791 0.378 0,016 4 50 10.530 0,000 0.457 4 50 10.241 0,000 0,450
Giai đoạn non tháng 1 50 10.698 0,002 0.176 4 50 9.609 0,000 0.435 4 50 3.164 0,021 0.202
Giai đoạn quanh nhân 1 50 52.163 0,000 0.511 4 50 1.490 0.219 0.106 4 50 22.552 0,000 0.643
Chất nhiễm sắc nhân 1 50 1.171 0.284 0,023 4 50 7.860 0,000 0.386 4 50 22.837 0,000 0.646
Hình thái ruột VW 1 80 57.709 0,000 0.419 4 80 28.148 0,000 0.585 4 80 7.236 0,000 0.266
VA 1 80 51.351 0,000 0.391 4 80 15.582 0,000 0.438 4 80 14.869 0,000 0.426
CD 1 80 2012.475 0,000 0.962 4 80 2,657 0,039 0.117 4 80 3.118 0,019 0.135
TW 1 80 915.124 0,000 0.920 4 80 10.668 0,000 0.348 4 80 5.660 0,000 0.221
MF 1 80 267.298 0,000 0.770 4 80 16.601 0,000 0.454 4 80 5.033 0,001 0.201
GC 1 80 25.898 0,000 0.245 4 80 28,593 0,000 0.588 4 80 20.346 0,000 0.504
Kết quả MANOVA (lambda của Wilks, λ)
Các hiệu ứng 18 33 727,865 0,000 0.997 72 132.12 34,751 0,000 0.947 72 132.12 29,762 0,000 0.939

3.3. Thay đổi các thông số huyết học

3.3.1. Hồng cầu, Bạch cầu, Hemoglobin, Hematocrit

Trước khi bắt đầu giai đoạn gây stress nhiệt, số lượng hồng cầu (RBC) không có sự khác biệt đáng kể giữa các nhóm khẩu phần ăn. Tuy nhiên, sau 15 ngày tiếp xúc với nhiệt độ cao (34 °C), số lượng RBC ở nhóm bổ sung 1% SP cao hơn so với nhóm đối chứng (Hình 3A). Đối với số lượng bạch cầu (WBC), trước khi gây stress nhiệt ở 28 °C, giá trị này ở nhóm bổ sung 1% BC thấp hơn đáng kể so với nhóm đối chứng. Ngược lại, sau 15 ngày tiếp xúc với nhiệt độ 34 °C, số lượng WBC ở hai nhóm bổ sung 0,75% BC và 1% BC cao hơn đáng kể so với nhóm đối chứng và hai nhóm bổ sung SP (1% và 2%) (Hình 3B). Giá trị hematocrit không chịu ảnh hưởng đáng kể của khẩu phần ăn trong giai đoạn nuôi ở điều kiện không có stress nhiệt. Tuy nhiên, sau khi tiếp xúc với nhiệt độ cao, giá trị hematocrit tăng ở các nhóm bổ sung 2% SP, 0,75% BC và 1% BC (Hình 3C). Đối với nồng độ hemoglobin, trước khi gây stress nhiệt, các nhóm bổ sung 2% SP, 0,75% BC và 1% BC có giá trị cao hơn. Sau 15 ngày tiếp xúc với nhiệt độ cao, nồng độ hemoglobin ở nhóm bổ sung 1% SP cao hơn đáng kể so với nhóm đối chứng (Hình 3D). Nhìn chung, cả bốn chỉ tiêu huyết học gồm RBC, WBC, hematocrit và hemoglobin đều chịu ảnh hưởng đáng kể của khẩu phần ăn, nhiệt độ tiếp xúc cũng như sự tương tác giữa hai yếu tố này (P < 0,05) (Bảng 3).

thong so huyet hoc
Hình 3. Các thông số huyết học ở cá rô phi, Oreochromis niloticus được cho ăn các khẩu phần ăn thử nghiệm trong 35 ngày ở 28 °C (Không căng thẳng) và sau 15 ngày tiếp xúc với nhiệt độ cực cao ở 34 °C (Bị căng thẳng). A. Hồng cầu (số lượng/mm³) ; B. Bạch cầu (số lượng/mm³) ; C. Hemoglobin (%); và D. Hemoglobin (g/dL)). Các giá trị được trình bày dưới dạng ba lần đo (trung bình ± độ lệch chuẩn, n = 6). Vào mỗi ngày lấy mẫu, các cột có ký hiệu chữ cái khác nhau cho thấy sự khác biệt có ý nghĩa thống kê giữa các khẩu phần ăn thử nghiệm (p < 0,05).

3.3.2. Thay đổi về MCV, MCH và MCHC

Trong giai đoạn nuôi ở điều kiện không có stress nhiệt (28 °C), thể tích trung bình hồng cầu (MCV) ở nhóm bổ sung 2% SP có xu hướng cao hơn so với các nhóm còn lại, tuy nhiên sự khác biệt không có ý nghĩa thống kê. Ngược lại, sau khi tiếp xúc với nhiệt độ cao (34 °C), nhóm đối chứng có giá trị MCV thấp hơn so với cả bốn nhóm được bổ sung SP và BC (Hình 4A). Sau 35 ngày cho ăn các khẩu phần thí nghiệm, lượng hemoglobin trung bình trong hồng cầu (MCH) không có sự khác biệt đáng kể giữa các nhóm. Tuy nhiên, sau giai đoạn tiếp xúc với nhiệt độ cao, nhóm bổ sung 2% SP có giá trị MCH cao hơn đáng kể so với các nhóm còn lại (Hình 4B). Đối với nồng độ hemoglobin trung bình trong hồng cầu (MCHC), nhóm bổ sung 1% SP có giá trị cao hơn đáng kể so với các nhóm khẩu phần khác (Hình 4C). Nhìn chung, các chỉ số MCV, MCH và MCHC chịu ảnh hưởng đáng kể của cả khẩu phần ăn và nhiệt độ tiếp xúc (Bảng 3).

thong so huyet hoc hinh 4
Hình 4. Các thông số huyết học ở cá rô phi Oreochromis niloticus, được cho ăn các khẩu phần ăn thử nghiệm trong 35 ngày ở 28 °C (Không căng thẳng) và sau 15 ngày tiếp xúc với nhiệt độ cực cao ở 34 °C (Bị căng thẳng). A. MCV (fL); B. MCH (pg); và C. MCHC (g/dL). Các giá trị được trình bày dưới dạng ba lần lặp lại (trung bình ± độ lệch chuẩn, n = 6). Vào mỗi ngày lấy mẫu, các cột có kèm theo các chữ cái khác nhau cho thấy sự khác biệt có ý nghĩa thống kê giữa các khẩu phần ăn thử nghiệm (p < 0,05).

3.3.3. Thay đổi về RDWC, RDWS và PLT

Vào cuối giai đoạn nuôi ở điều kiện không có stress nhiệt (28 °C), hệ số biến thiên độ phân bố kích thước hồng cầu (RDW-CV) ở các nhóm bổ sung 0,75% BC và 1% BC cao hơn đáng kể so với nhóm đối chứng và hai nhóm bổ sung còn lại (P < 0,05). Ngược lại, sau giai đoạn tiếp xúc với nhiệt độ cao (34 °C), RDW-CV ở hai nhóm bổ sung 1% SP và 2% SP cao hơn đáng kể so với ba nhóm còn lại (P < 0,05) (Hình 5A). Đối với độ lệch chuẩn độ phân bố kích thước hồng cầu (RDW-SD), vào cuối giai đoạn nuôi không có stress nhiệt, cả bốn nhóm bổ sung SP và BC đều có giá trị cao hơn đáng kể so với nhóm đối chứng (P < 0,05). Tuy nhiên, sau khi tiếp xúc với nhiệt độ cao, RDW-SD ở nhóm bổ sung 2% SP cao hơn đáng kể so với bốn nhóm còn lại (P < 0,05) (Hình 5B). Số lượng tiểu cầu (PLT) ở cả bốn nhóm bổ sung SP và BC cao hơn đáng kể so với nhóm đối chứng (Hình 5C). Nhìn chung, các chỉ tiêu RDW-CV, RDW-SD và PLT chịu ảnh hưởng đáng kể của khẩu phần ăn, điều kiện nhiệt độ cũng như sự tương tác giữa hai yếu tố này (Bảng 3).

thong so huyet hoc hinh 5
Hình 5. Các thông số huyết học ở cá rô phi Oreochromis niloticus được cho ăn các khẩu phần ăn thử nghiệm trong 35 ngày ở 28 °C (Không căng thẳng) và sau 15 ngày tiếp xúc với nhiệt độ cực cao ở 34 °C (Bị căng thẳng). A. RDWC (%); B. RDWS (fL); và C. PLT (Số lượng/mm³)). Các giá trị được trình bày dưới dạng ba lần lặp lại (trung bình ± độ lệch chuẩn, n = 6). Vào mỗi ngày lấy mẫu, các cột có kèm theo các chữ cái khác nhau cho thấy sự khác biệt có ý nghĩa thống kê giữa các khẩu phần ăn thử nghiệm (p < 0,05).

3.4. Những thay đổi về hình thái mô học

3.4.1. Những thay đổi về hình thái mô học của ruột

Các chỉ tiêu mô học đường ruột, bao gồm chiều dài nhung mao (VL), chiều rộng nhung mao (VW), diện tích nhung mao (VA), độ dày thành ruột (TW), chiều cao nếp gấp niêm mạc (MF), độ sâu hố tuyến (CD) và số lượng tế bào hình đài (GC), được đánh giá sau 35 ngày nuôi bằng các khẩu phần thí nghiệm và 15 ngày tiếp xúc với nhiệt độ cao (34 °C) (Hình 6 và Hình 7). Sau 35 ngày nuôi ở nhiệt độ 28 °C, chiều dài nhung mao (VL) và diện tích nhung mao (VA) ở các nhóm được bổ sung Spirulina và hạt thì là đen đều cao hơn đáng kể so với nhóm đối chứng (P < 0,05). Trong đó, nhóm bổ sung 0,75% BC có giá trị VL và VA cao nhất (Hình 8A và B). Độ sâu hố tuyến (CD) không bị ảnh hưởng đáng kể bởi các khẩu phần thí nghiệm trong giai đoạn nuôi ở 28 °C. Tuy nhiên, sau khi tiếp xúc với nhiệt độ cao, giá trị CD tăng đáng kể ở tất cả các nhóm (Hình 8C). Đối với độ dày thành ruột (TW), sau 35 ngày nuôi, cả bốn nhóm bổ sung SP và BC đều có giá trị cao hơn đáng kể so với nhóm đối chứng. Tuy nhiên, vào cuối giai đoạn tiếp xúc với nhiệt độ cao, TW không có sự khác biệt đáng kể giữa năm nhóm khẩu phần (Hình 8D). Tương tự, sau 35 ngày nuôi, chiều cao nếp gấp niêm mạc (MF) và số lượng tế bào hình đài (GC) ở cả bốn nhóm bổ sung SP và BC đều cao hơn đáng kể so với nhóm đối chứng (P < 0,05) (Hình 8E và F). Nhìn chung, các đặc điểm mô học đường ruột chịu ảnh hưởng đáng kể của khẩu phần ăn, nhiệt độ tiếp xúc cũng như sự tương tác giữa hai yếu tố này (P < 0,05) (Bảng 3).

hinh thai mo hoc
Hình 6. Thay đổi về hình thái mô học (a–e) của ruột cá rô phi được nuôi bằng khẩu phần ăn bổ sung Spirulina và hạt thì là đen ở nhiệt độ 28 °C. (a) Đối chứng (C), (b) SP 1%, (c) SP 2%, (d) BC 0,75% và (e) BC 1%. (CD) độ sâu hố tuyến.
hinh thai mo hoc hinh 7
Hình 7. Thay đổi về hình thái mô học (a–e) của ruột cá rô phi được nuôi bằng khẩu phần ăn bổ sung Spirulina và hạt thì là đen ở nhiệt độ 34 °C. (a) Đối chứng (C), (b) SP 1%, (c) SP 2%, (d) BC 0,75% và (e) BC 1%. (CD) độ sâu hố tuyến; (GBs) tế bào hình chén; (TW) độ dày thành ruột; (VA) diện tích nhung mao; (VL) chiều dài nhung mao; (VW) chiều rộng nhung mao và (MF) nếp gấp niêm mạc.
hinh thai ruot
Hình 8. Hình thái ruột ở cá rô phi Oreochromis niloticus, được cho ăn các khẩu phần ăn khác nhau trong 35 ngày ở 28 °C (Không căng thẳng) và sau 15 ngày tiếp xúc với nhiệt độ cực cao ở 34 °C (Bị căng thẳng). A. VL; B. VA; và C. CD; D. TW; E. MF; và F. GC. Các giá trị được trình bày dưới dạng ba lần lặp lại (trung bình ± độ lệch chuẩn, n = 6). Vào mỗi ngày lấy mẫu, các cột kèm theo các chữ cái khác nhau cho thấy sự khác biệt có ý nghĩa thống kê giữa các khẩu phần ăn được thử nghiệm (P < 0,05).

3.5. Những thay đổi về mô học ở buồng trứng

Quá trình phát triển buồng trứng được phân chia thành các giai đoạn riêng biệt dựa trên các đặc điểm sinh lý, hình thái và mô học. Việc xác định các giai đoạn phát triển và trưởng thành của buồng trứng được thực hiện theo hệ thống phân loại do Matsuyama và Matsuyama (1982), Shinkafi và cộng sự (2011) và Das và cộng sự (2023) đề xuất. Trong nghiên cứu mô học buồng trứng này, bốn giai đoạn phát triển được ghi nhận, bao gồm: giai đoạn nhân nhiễm sắc (CN), giai đoạn quanh nhân (PN), giai đoạn tiền trưởng thành (PM) và giai đoạn trưởng thành (M) (Hình 9).

hinh thai buong trung hinh 9
Hình 9. Thay đổi hình thái mô học của buồng trứng cá rô phi được xử lý bằng Spirulina và hạt thì là đen ở các nhiệt độ khác nhau (34 °C và 28 °C). (A) Đối chứng 28 °C; (B) SP 1%; (C) SP 2%; (D) BC 0,75%; (E) BC 1% ở 28 °C; (F) Đối chứng 34 °C; (G) SP 1%; (H) SP 2%; (I) BC 0,75%; (J) BC 1% ở 34 °C thể hiện các giai đoạn phát triển buồng trứng của cá cái – M (Trưởng thành), PM (Chưa trưởng thành), PN (Vùng quanh nhân), CN (Nhiễm sắc thể – nhân).

3.5.1. Tỷ lệ phần trăm (%) tần suất các giai đoạn phát triển của noãn bào trong buồng trứng

Vào cuối giai đoạn thử nghiệm cho ăn kéo dài 35 ngày, cá được bổ sung BC và SP vào khẩu phần có tần suất xuất hiện ở giai đoạn CN (%) thấp hơn so với cá ở nhóm đối chứng, mặc dù sự khác biệt không phải lúc nào cũng có ý nghĩa thống kê. Sau 15 ngày tiếp xúc với điều kiện nhiệt độ cao, tần suất giai đoạn CN ở cá được cho ăn khẩu phần bổ sung BC 0,75%, BC 1% và SP 1% cao hơn đáng kể so với nhóm đối chứng (Hình 10A). Đối với giai đoạn PN, sau 35 ngày cho ăn ở 28 °C, tần suất xuất hiện ở cá được bổ sung SP 1% cao hơn đáng kể (P < 0,05). Sau 15 ngày tiếp xúc với nhiệt độ cao, tần suất giai đoạn PN ở cá được bổ sung BC 0,75% và SP 2% cũng cao hơn đáng kể so với các nhóm còn lại (Hình 10B). Đối với hai giai đoạn PM và M, sau 35 ngày cho ăn ở 28 °C, tần suất xuất hiện ở cá được bổ sung BC 0,75%, BC 1% và SP 1% cao hơn đáng kể so với nhóm đối chứng (Hình 10C và D). Sau 15 ngày tiếp xúc với nhiệt độ cao, tần suất giai đoạn PM ở cá được bổ sung BC cũng cao hơn đáng kể (Hình 10C). Nhìn chung, các giai đoạn trưởng thành của tế bào trứng chịu ảnh hưởng đáng kể (P < 0,05) từ khẩu phần ăn, nhiệt độ tiếp xúc và sự tương tác giữa hai yếu tố này (Bảng 3).

phat trien noan bao
Hình 10. Sự phát triển của noãn bào ở cá rô phi Oreochromis niloticus được cho ăn các khẩu phần ăn khác nhau trong 35 ngày ở 28 °C (Không căng thẳng) và sau 15 ngày tiếp xúc với nhiệt độ cực cao ở 34 °C (Bị căng thẳng). A. Nhân nhiễm sắc thể (CN); B. Vùng quanh nhân (PN); và C. Noãn bào chưa trưởng thành (PM); và D. Noãn bào trưởng thành (M). Các giá trị được trình bày dưới dạng ba lần lặp lại (trung bình ± độ lệch chuẩn, n = 6). Vào mỗi ngày lấy mẫu, các cột kèm theo các chữ cái khác nhau cho thấy sự khác biệt có ý nghĩa thống kê giữa các khẩu phần ăn được thử nghiệm (P < 0,05).

3.5.2. Đường kính của noãn bào ở các giai đoạn phát triển buồng trứng

Sau 35 ngày cho ăn ở nhiệt độ 28 °C, đường kính tế bào trứng ở giai đoạn CN của cá được bổ sung BC 1% thấp nhất và khác biệt có ý nghĩa thống kê (P < 0,05), tiếp theo lần lượt là các nhóm SP 1%, BC 0,75% và SP 2% so với nhóm đối chứng. Ngược lại, sau 15 ngày tiếp xúc với nhiệt độ cao 34 °C, đường kính tế bào trứng ở giai đoạn CN tăng đáng kể (P < 0,05) ở các nhóm cá được bổ sung Spirulina và hạt thì là đen so với nhóm đối chứng. Trong đó, đường kính lớn nhất được ghi nhận ở nhóm bổ sung SP 1% (Hình 11A). Đối với giai đoạn PN, sau 35 ngày cho ăn ở nhiệt độ 28 °C, nhóm đối chứng có đường kính tế bào trứng thấp nhất, với sự khác biệt có ý nghĩa thống kê (P < 0,05). Đường kính tế bào trứng ở giai đoạn này tăng đáng kể (P < 0,05) ở các nhóm được bổ sung BC 0,75%, BC 1%, SP 1% và SP 2%. Trong đó, nhóm SP 1% ghi nhận đường kính lớn nhất so với nhóm đối chứng (Hình 11B). Sau 15 ngày tiếp xúc với nhiệt độ 34 °C, đường kính tế bào trứng ở giai đoạn PN tăng đáng kể (P < 0,05) ở các nhóm được bổ sung BC 0,75% và SP 2%. Đường kính lớn nhất được ghi nhận ở nhóm BC 0,75% so với nhóm đối chứng (Hình 11B). Đối với giai đoạn PM, sau 35 ngày cho ăn ở nhiệt độ 28 °C, đường kính tế bào trứng tăng đáng kể (P < 0,05) ở các nhóm được bổ sung BC 0,75%, BC 1%, SP 1% và SP 2%. Trong đó, nhóm BC 1% có đường kính lớn nhất so với nhóm đối chứng. Sau 15 ngày tiếp xúc với nhiệt độ cao, đường kính tế bào trứng ở giai đoạn PM cũng tăng đáng kể (P < 0,05) ở các nhóm BC 0,75% và BC 1%, với giá trị lớn nhất được ghi nhận ở nhóm BC 1% so với nhóm đối chứng (Hình 11C). Đối với giai đoạn M, vào cuối 35 ngày thử nghiệm cho ăn, đường kính tế bào trứng tăng đáng kể (P < 0,05) ở các nhóm được bổ sung BC 0,75%, BC 1%, SP 1% và SP 2%. Trong đó, nhóm SP 2% ghi nhận đường kính lớn nhất so với nhóm đối chứng. Sau 15 ngày tiếp xúc với nhiệt độ cao, đường kính tế bào trứng ở giai đoạn M tăng đáng kể (P < 0,05) ở các nhóm SP 1% và SP 2%, trong đó nhóm SP 2% có giá trị lớn nhất so với nhóm đối chứng (Hình 11D). Nhìn chung, các giai đoạn phát triển của buồng trứng chịu ảnh hưởng đáng kể từ cả nghiệm thức khẩu phần ăn và điều kiện nhiệt độ (Bảng 3).

duong kinh noan bao
Hình 11. Đường kính noãn bào ở cá rô phi Oreochromis niloticus được cho ăn các khẩu phần ăn khác nhau trong 35 ngày ở 28 °C (Không căng thẳng) và sau 15 ngày tiếp xúc với nhiệt độ cực cao ở 34 °C (Bị căng thẳng). A. Nhân nhiễm sắc thể (CN); B. Vùng quanh nhân (PN); C. Noãn bào chưa trưởng thành (PM); và D. Noãn bào trưởng thành (M). Các giá trị được trình bày dưới dạng ba lần lặp lại (trung bình ± độ lệch chuẩn, n = 6). Vào mỗi ngày lấy mẫu, các cột kèm theo các chữ cái khác nhau cho thấy sự khác biệt có ý nghĩa thống kê giữa các khẩu phần ăn được thử nghiệm (p < 0,05).

3.5.3.Các dị tật về hình thái mô học buồng trứng

Những biến đổi về hình thái mô học ở buồng trứng cá rô phi được ghi nhận trong nghiên cứu này cho thấy việc tiếp xúc với nhiệt độ cao (34 °C) gây ra những bất thường về cấu trúc buồng trứng, bao gồm hình dạng không đồng nhất, sự hình thành các hốc trong mô và sự suy giảm số lượng tế bào trứng trưởng thành (Hình 12).

bien dang buong trung
Hình 12. Các biến dạng của buồng trứng cá rô phi khi tiếp xúc với nhiệt độ cao (34 °C). (A), (C), (D) Hình dạng bất thường của noãn bào; (B) Số lượng noãn bào trưởng thành giảm, hình thành không bào.

3.6. Mối tương quan giữa các thông số đo được và phân tích DCA

Kết quả phân tích cho thấy WBC, M, HCT, TP, triglyceride, PN, RDW-SD và urê có mối tương quan thuận mạnh với nhau (Hình 13). Biểu đồ phân tích phân biệt (DCA) dựa trên toàn bộ dữ liệu đo lường cho thấy các nhóm thử nghiệm được phân tách và tập hợp thành những cụm rõ rệt (Hình 14). Hai hàm phân biệt chính tắc đầu tiên (hàm 1 và hàm 2) giải thích 90% tổng mức biến thiên, đồng thời cho thấy khả năng phân loại và phân biệt rõ ràng giữa các nhóm khẩu phần ăn (Hình 14).

moi tuong quan hinh 13 1
Hình 13. Mối tương quan giữa các thông số đo được ở cá rô phi Oreochromis niloticus, vào cuối thử nghiệm cho ăn 35 ngày với các khẩu phần ăn đã thử nghiệm, tiếp theo là 15 ngày tiếp xúc với nhiệt độ cực cao ở 34 °C.
ham phan biet
Hình 14. Hàm phân biệt chính tắc (DCA): Giá trị phần trăm của các nhóm thể hiện độ chính xác của phân loại. DCA thể hiện sự đóng góp của các thông số sinh hóa đối với cá được nuôi ở 28 °C sau đó là 34 °C trong khi được cho ăn các khẩu phần ăn đã thử nghiệm.

…Còn tiếp…

Theo Sumaiya Binte Ayesha, Md Jakiul Islam, Most. Shammi Akter Mimi, Mst. Sabrina Akter Sheuly, Tasnia Islam Auditi, Md Kabir Hossain, Kizar Ahmed Sumon, Md Shahjahan, Md Shah Alam, Harunur Rashid

Nguồn: https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2468550X26000183

Biên dịch: Nguyễn Thị Quyên – Tôm Giống Gia Hoá Bình Minh

Đọc thêm:

SẢN PHẨM PHỤC VỤ NỀN NÔNG NGHIỆP XANH

TIN TỨC NỔI BẬT

You cannot copy content of this page